Daangaan keenya gar-gar nu hin baasu

Tokkummaa Biyyaa tiin 04-11-18

Dhiyeenya kana walitti bu’iinsa daangaa Mootummaa Naannoo  Oromiyaatii fi Naannoo Somaalee Itiyoophiyaa gidduutti uumameen rakkoo hedduun akka biyyaatti nu mudatee ture.

Sababa rakkoo kanaan wal-qabatee miidhaa guddaatu uumamee ture. Lubbuu qaaliin lammilee gama lamaanii darbeera, miidhaan qaamaa qaqqabeera, qabeenyi yeroo dheeraaf itti dadhabanii horan gama lamaaniinuu barbadaa’eera. Lammileen hedduun qabeenyaa fi qe’ee isaanii irraa buqqa’uun qubannaa hin barbaachifneef saaxilamanii turan.

Taateewwan ji’oota muraasa dura biyya kana keessatti lammilee jaarraa hedduuf wal-kabajaaf wal-jaalalaan wajjin jiraachaa turan gidduutti uumamuun isaa akka biyya kanaa qofaatti osoo hin taane, akkuma Afrikaattiyyuu sodaa guddaa uumee ture.

Aadaa Itiyoophiyaa keessattis lammilee fi lammiileen bara bulchiinsa sirna dimokiraasii keessatti akkasitti walitti bu’uun badiin hagana ga’u qaqqabuun isaa kan jalqabaa ta’uu mala.

Sanas ta’e kanas, Mootummaan Naannoo Oromiyaas ta’e, Mootummaan Federaalaa lammilee madda rakkoo kanaa adda baasuun hiikuuf waan gochuu danda’an hundaa gochaa turan.

Yeroo ammaa haala kanaan dura ture irra baay’ee fooyya’aa kan ta’eef walitti bu’iinsi naannoo daangaa Sanaa haala guutummaatti jedhamuu danda’uun baay’ee fooyya’ee jira.

Mootummaan Naannoos ta’e  Federaalaa haala nama ajaa’ibuun  lammilee qe’ee isaanii irraa buqqa’an kanneen deebisanii dhaabuuf hojii walirraa hin citne hojjetameen, lammileen qe’ee isaanii irraa buqqa’an kanneen deebisanii dhaabuuf hojii guddaan hojjetameera. Hojjetamaa jiras.

Kanumarratti dabaluu dhaan turban darbe ammoo Muummeen Ministeera Itiyoophiyaa  kabajamoo Dr.Abiy Ahmed gara Mootummaa Naannoo Somaalee Itiyoophiyaa hojiif deemuun isaanii dhimmi walitti bu’iinsa kana  hundeedhaan hiikuu ilaalchisee xiyyeeffannoo Mootummaan itti kenne kan ibsuu dha.

Videos From Around The World

Haasaa isaan waltajjii seena qabeessa kana irratti taasisanii turan lammilee lamaanuu kan garaa raasee fi lamuu lammataa gochaan akkasii lammilee kana gidduutti akka hin dabalamne kan waadaa seensisee dha. Akka haasaa kabajamoo Dr. Abiy tti biyyi keenya yeroo ammaa kanatti wal-waraansa ykn waraana irratti xiyyeeffachuu kan hin qabneef hojii misoomaatiif xiyyeeffannoo guddaan kennamee jireenyi lammilee biyya kanaa akka fooyya’uuf hojjetamuu akka qabu dhaamsa dabarsaniiru. Daawwannaan kabajamoo Dr.Abiy kun walitti dhufeenya hawaasa lameeniitiif waltii bu’iinsa duraan uumamee ture irra jireessaan kan irraanfachiisee dha. Aadaa uummata Itiyoophiyaa keessaa baay’ee kan nama dhibu aadaa dhiifamaa fi garaa dhiifamaa qabaachuu dha. Sirna Federaalizimii biyyi kun hordofaa jirtu keessattin kan hin haalamne, akkaataa bulchiinsaaf tolutti sabaa fi sab-lammileen gara garaa daangaa dhaan addaan qoodamuun isaanii beekamaa dha. Haa ta’uyyuu malee daangaan kun walitti dhufeenya lammilee biyya kanaa irratti dhiibbaa kan geessisuu fi madda rakkoo walitti bu’iinsa biyya kanaa ta’uun akka irra hin jiraanne yeroo gara garaatti ni ibsama. Dhalli namaa akka horii bakka murtaa’e tokkotti hidhamee yeroon itti taa’u hafaa jira. Addunyaan kan dhala namaa hundumaa ta’aa jirti. Eenyullee mirga bakka fedhe jiraatee jireenya isaa geggeeffachuu qaba. Mirgi kun ammoo eenyuun iyyuu namarraa mulqamuu hin danda’u. Yeroo nuti keessa jirrutu walitti bu’iinsaaf hayyamamaa miti. Yerootu yeroo jaalalaati, yeroo itti biyyi tokkoof biyyi muuxannoo dhaaf wajjin jiraachuuf wal-barbaadanii dha. Yeroosaatu yeroo itti biyyi tokko biyya biraa malee jiraachuu hin dandeenyee dha.
Full Website